Na vele succesvolle jaren stond Mazda in de jaren 90 aan de rand van een faillissement. Hoewel he merk in Europa haar hoogtijdagen vierde, was er in Japan meer aan de hand. Mazda kwam niet alleen met een tak genaamd 'M2', een bedrijf dat speciale versies van de MX-5 en AZ-1 en enkele studiemodellen bouwden, maar ook met drie submerken: Autozam, Efini en Eunos. Diverse bekende benamingen werden overboord gegooid en tig extra modellen met nieuwe namen werden geïntroduceerd. Veel modellen in Japan werden een flop en alle speciale dealers en ontwikkelingskosten waren niet bevorderend voor het financiële plaatje. Mazda is in 1996 gered door Ford toen zij hun aandeel in Mazda verhoogde naar 33,4%. De drie merken verdwenen van de Japanse markt.
Een sportieve doch luxe merknaam werd als eerste gelanceerd onder de naam 'Eunos'. In 1989 verscheen de Eunos Roadster (in Europa bekend als MX-5 en in Noord-Amerika als Miata) op de Japanse markt. Hoewel het merk werd opgedoekt in '96, verdween het Eunos-logo pas bij de tweede generatie MX-5 ('98) van het neusje. In 1988 verscheen het antwoord op de Toyota Carina ED, de Mazda Persona. De hardtop-sedan (zonder B-stijl) met Amerikaanse trekjes werd een jaar later op de markt gebracht als Eunos 300, terwijl het een facelift had ondergaan. Het had een comfortabele achterbank dat optisch doorliep tot de achterportieren. In 1989 kwam in Europa de en succesvolle 323F op de markt. In zijn thuisland werd het model bekend als Mazda Familia Astina en als meer luxe Eunos 100, die had alles in kleur gespoten en had een achterspoiler en een meer luxe interieur. De opvolger kwam in de vorm van de Mazda Lantis (323F in Europa). De Eunos Cosmo maakte flinke indruk in 1990. Deze grote coupe was niet alleen verkrijgbaar met een twinturbo 13B-RE rotatiemotor maar ook met 20B-REW motor met 3 rotors (vermogen van 333pk maar werd gelimiteerd tot 280pk). De Eunos Cosmo was de eerste auto ter wereld met af-fabriek GPS-navigatiesysteem en was volgeladen met moderne snufjes zoals climate control die te bedienen was met een touchscreen. Er werden 8.875 stuks van deze prijzige auto gemaakt in zijn vijfjarig bestaan. In 1991 verscheen de Eunos Presso (in Europa bekend als MX-3). In het begin alleen met de 1.8 V6 om het te onderscheiden van de Autozam AZ-3 die er alleen was met 1.5 benzinemotor. De fraaie Eunos 500 (in Europa bekend als Xedos 6) volgde in 1992 de Eunos 300 op. Deze luxe middenklasser was gebaseerd op de Cronos (626 sedan in Europa) en Efini MS-6 (626 hatchback in Europa). In 1993 was het de beurt aan de Eunos 800 (in Europa bekend als Xedos 9) die de eerste Mazda was met de unieke Miller Cycle motor. Door het floppen van de submerken was het model vanaf 1996 te koop als Mazda Millenia, zoals de auto ook heette in Noord-Amerika.
    
Met dit merk lag de focus op klein, leuk en betaalbaar. De naam Carol werd na 25 jaar weer afgestoft voor de Autozam Carol. In 1989 werd de nieuwe kei-car op de automarkt gebracht. Suzuki verzorgde het onderstel en de verdere technieken, Mazda creëerde een eigen (guitig) ontwerp. Door wijzigingen in de reglementen van kei-cars zijn er drie generaties geweest tot het model in 1998 werd opgevolgd door de Suzuki Alto met Mazda-badges. In 1990 kwamen ze met een apart modelletje, de Autozam Revue (in Europa bekend als Mazda 121 'bolhoed'). Een kleine ronde sedan met canvas vouwdak die goed aansloeg. De indirecte opvolger werd de Demio die in 1998 verscheen. Twee jaar na de Eunos Presso was daar de Autozam AZ-3. In principe dezelfde auto maar hing er niet de 1.8 V6 in het vooronder maar een 1.5 viercilinder. Eén van de redenen dat het niet zo lekker liep bij Mazda was de hoeveelheid auto's op één platform; Cronos, Efini MS-6, MX-6, Efini MS-8 en Eunos 500 stonden op het GE-platform. Maar op basis van de Cronos was er ook nog de Autozam Clef. Zonder chromen randen en met een geheel eigen neus en kont met ronde elementen. Tussen 1992 en 1994 ging de sedan mee. Een succes werd het echter niet. Verfrissend was de komst van de Autozam AZ-1 in 1992, een kei-car met vleugeldeuren en een 3-cilinder turbomotor. De eer ging echter naar Suzuki die het model ontwikkelden als Cara. De AZ-1, (Honda) Beat en (Suzuki) Cappuccino werden al gauw bekend als de sportieve ABC kei-cars. Autozam-dealers bestaan nog steeds in Japan en de naam klinkt nog door in kei-cars die van Suzuki afkomen en worden verkocht als Mazda, zoals de AZ-Wagon en AZ-Offroad.
    
Het laatste merk is Efini (mag ook geschreven worden als Anfini). Een meer op sportief georiënteerd merk, hoewel de link met de MPV en MS-9 niet erg helder zijn. De 8-zits Efini MPV begon zijn leven als Mazda MPV in Noord-Amerika in 1988 en verscheen twee jaar later in Japan. In '91 werd dit model echter gezogen in de nieuwe strategie van Mazda. Eind 1991 verscheen tevens de Efini MS-6 (Mazda 626 hatchback in Europa). Een hatchback gebaseerd op de Mazda Cronos (Mazda 626 sedan in Europa). Het model was breder dan men gewend was en een V6 in het vooronder was voor een non-premiumauto ook uniek. In 1994 verdween de MS-6 van de markt om plaats te maken voor de zesde generatie Capella die we in Europa nooit hebben gekend. De Eunos 300 werd in de Eunos-showrooms vervangen door de Eunos 500 maar de echte opvolger is de Efini MS-8. Wederom een hardtop sedan zonder B-stijl tussen de portieren. Voorin was een bank geplaatst en een middenconsole ontbrak. De pook van de automaat was naast het bedieningspaneel van de airco geplaatst. De MS-8 kwam in 1992 en ging in 1997, toen de zevende generatie Capella (626 in Europa) arriveerde. Een jaartje voor de MS-8 lanceerde het merk de Efini MS-9. Een grote achterwielaangedreven sedan met V6 benzinemotoren en 4WS-besturing. De MS-9 kennen de Noord-Amerikanen als 929 en in Japan heette het model later Sentia. De derde generatie RX-7 kwam in oktober 1991 als Efini RX-7 in de Japanse prijslijsten. Na '96 kwam het Mazda-embleem op de sportauto met rotatiemotor. Tot op heden bestaan er nog steeds Efini-dealers maar daar worden gewoon Mazda's verkocht.
    
|
